คอลัมน์ หมอสนาม

นพ.ธีรวัฒน์ กุลทนันทน์ และคณะ

 

ภาพแสดงจุดเกาะของพังผืดฝ่าเท้าซึ่งมีการอักเสบ

คำถามจาก คุณอนุสรณ์ มอญใต้ ถามมาว่า

"ปีที่แล้วผมปวดที่ส้นเท้า ไปหาหมอฉีดยาตรงจุดที่ปวดและกินยาช่วย หมอบอกว่าฉีดยาได้แค่ครั้งเดียว ถ้าเจ็บอีกจะฉีดยาไม่ได้ หลังจากนั้น 2 เดือน ผมออกวิ่งได้ตามปกติ เมื่อ 2 เดือนที่แล้วผมโดดจากที่สูง ส้นเท้าของผมกระแทกพื้นซีเมนต์ เกิดอาการปวดหน่วงๆ ไม่มาก(บริเวณส้นเท้าจุดที่เจ็บประมาณปลายนิ้วโป้ง แต่เวลาออกวิ่งจะเจ็บทั้งส้นเท้า) ผมออกวิ่งเบาๆ อาการไม่ดีขึ้น จึงหยุดวิ่งแล้วประคบร้อน 3 เดือนก็ยังไม่ดีขึ้น ไม่ได้ไปพบแพทย์เพราะเห็นว่าฉีดยาไม่ได้อีกแล้ว ยาก็ไม่ได้กิน อยากทราบว่ามีวิธีไหนที่จะรักษาอาการให้หายได้ นอกจากหยุดวิ่ง ประคบร้อน"

ผมขอเชิญ อจ.นพ.พิสิฏฐ์ เลิศวานิช แพทย์ประจำสาขาเวชศาสตร์การกีฬา ภาควิชาศัลยศาสตร์ออร์โธปิดิคส์และกายภาพบำบัด คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ตอบดังนี้ครับ

การยืดเหยียดพังผืดฝ่าเท้าโดยใช้ผ้าคล้อง

จากอาการที่กล่าวมานั้น น่าจะเข้ากับอาการของภาวะพังผืดฝ่าเท้าอักเสบ หรือถ้าเป็นภาษาชาวบ้านอาจเรียกเป็น "รองช้ำ" โดยมีการบาดเจ็บหรือการอักเสบของที่เกาะพังผืดบริเวณส้นเท้า จะมีอาการปวดกดเจ็บบริเวณส้นเท้า มีอาการมากขึ้นขณะยืนหรือเดิน อาจสังเกตว่ามีอาการปวดมากในตอนเช้าโดยเฉพาะอย่างยิ่งก้าวแรกที่ลงจากเตียง เหตุจากตอนนอนนั้นข้อเท้าและฝ่าเท้าจะอยู่ในท่าซึ่งผ่อนคลาย แต่เมื่อก้าวเดินหลังจากตื่นนอนขึ้นมาพังผืดฝ่าเท้ามีการยืดอย่างทันทีทันใด ทำให้กระตุ้นให้มีอาการปวดขึ้น ในรายที่เป็นไม่มาก อาจมีอาการทุเลาลงหลังจากเดินไปได้สักพัก แต่ในรายที่มีอาการมากขึ้นก็อาจยังมีอาการปวดอยู่ตลอด

ภาวะนี้มีความเสี่ยงสูงขึ้นในกลุ่มคนอ้วน คนซึ่งมีกิจกรรมต้องเดินหรือวิ่งมากๆ คนซึ่งทำอาชีพต้องยืนนานๆ มีการตึงตัวของเอ็นร้อยหวาย หรือภาวะฝ่าเท้าแบนก็จะมีโอกาสเกิดภาวะนี้ได้มากยิ่งขึ้น

การรักษาทำได้โดยรับประทานยาแก้ปวด แช่น้ำอุ่น เลือกใช้รองเท้าซึ่งมีส้นเท้าสูงเล็กน้อย เพื่อหย่อนพังผืดฝ่าเท้า ในบางรายซึ่งมีฝ่าเท้าแบนอาจเลือกใช้แผ่นรองรองเท้าเพื่อเสริมอุ้งเท้า ควรยืดเหยียดพังผืดฝ่าเท้าและเอ็นร้อยหวาย โดยในระยะซึ่งมีอาการมากช่วงเช้าอาจทำตอนที่เพิ่งตื่นนอนโดยใช้ผ้าคล้องผ่านปลายเท้าแล้วดึงให้กระดกข้อเท้าขึ้นสุด ค้างไว้ประมาณ 10-15 วินาที ทำข้างละ 10 ครั้ง แล้วจึงลงเดิน การวิ่งควรลดปริมาณลง หลีกเลี่ยงการเปลี่ยนความเร็วหรือทิศทางทันทีทันใด สำหรับยาฉีดนั้นอาจฉีดยากลุ่มสเตียรอยด์เพื่อลดอาการอักเสบ โดยมักจำกัดการฉีดเพียง 2-3 ครั้ง เพราะต้องการลดผลข้างเคียงเฉพาะที่ของยา เช่น ผิวหนังฝ่อ ถ้าอาการยังไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์ เพราะอาจมีอาการปวดจากภาวะอื่นในบริเวณข้างเคียงกัน ซึ่งในบางรายอาจต้องการรับการตรวจเพิ่มเติม

ถ้ามีข้อสงสัยหรือคำถามประการใดเกี่ยวกับการออกกำลังกายหรือเล่นกีฬา กรุณาส่งไปที่สาขาเวชศาสตร์การกีฬา ภาควิชาศัลยศาสตร์ออร์โธปิดิคส์ฯ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล หรือ Email address sisportsmed@hotmail.com สวัสดีครับ

Click

ยางรองส้นเท้า

อาการปวดส้นเท้า

อักเสบส้นเท้า-ฝ่าเท้า